Od dłuższego już czasu zauważalny jest dynamiczny rozwój rynku eventowego, co ma przełożenie na sytuację firm zajmujących się obsługą techniczną imprez. Branża oświetleniowa pnie się do góry, producenci sprzętu szaleją, apojawiają się coraz to nowe urządzenia mające zapewnić odpowiednią oprawę wizualną eventów.

fot. Anirudh Koul

Podobnie jak w przypadku wielu innych branż, w branży oświetleniowej wszelkie nowości cieszą się ogromnym powodzeniem. Obecnie dużą furorę robi oświetlenie ledowe, czyli diody stosowane w najróżniejszych konfiguracjach. Wchodzą więc na rynek ledowe „głowy”, transparentne diodowe kurtyny, rury, diody utkane w materiale, etc. Bardziej żywotne (nieprzerwanie mogą świecić nawet kilkanaście lat), energooszczędne i chłodniejsze od lamp żarowych, w ciągu kilku lat mają szansę wyprzeć zwykłe żarówki z powszechnego użycia. – Poczekajmy jeszcze rok, może dwa, i diody będą na tyle dopracowane, że dorównają mocą żarówkom, znajdując tym samym szersze zastosowanie także w oświetleniu scenicznym – twierdzi Zbigniew Klonowski, dyrektor zarządzający Trias.

Multiświatło

Mimo ewidentnej popularności niektórych rozwiązań technicznych, nie można powiedzieć, że w branży oświetleniowej istnieje tendencja na jakieś konkretne urządzenie. Panuje natomiast moda na integrację oświetlenia z multimediami. – Projekcje na telebimach i ekranach plazmowych coraz częściej stanowią uzupełnienie przekazu, a na rynku pojawiają się coraz to nowe urządzenia pozwalające emitować grafikę – mówi Tomasz Białkowski z TSE.
Co więcej, producenci pulpitów sterujących oferują sprzęt, dzięki któremu projekcje podpięte są pod ten sam stół kontrolny, co światło. Pozwala to w pełni zsynchronizować obraz z oświetleniem, tworząc szerokie spektrum nowych możliwości realizacyjnych.

Opisać klimat

Naturalnie ten sam nastrój podczas eventu można wydobyć przy pomocy szeregu różnych urządzeń świetlnych. Dlatego klient nie musi znać fachowego nazewnictwa, powinien natomiast umieć w przybliżeniu opisać efekt, jaki chciałby uzyskać. Praca ze stałymi klientami jest, oczywiście, dla ekip technicznych prostsza – wzorce są już wypracowane, wiadomo też, czego osoba oczekuje. W przypadku nowego klienta firma oświetleniowa musi najpierw poznać jego wymagania. Dobrze, jeśli klient widział w telewizji, gdzie światło mu się wyjątkowo podobało i potrafi opisać klimat, o którego stworzenie mu chodzi, lub sam uczestniczył w takim wydarzeniu. – Jeśli klient wie co, my już wiemy jak – zapewnia Zbigniew Klonowski.

Czy będzie kamera?

Podstawowym pytaniem, jakie zdaniem specjalistów należy sobie zadać przed przystąpieniem do projektowania światła, jest kwestia prowadzenia zapisu video z imprezy. Jeśli bowiem impreza ma być nagrywana (np. dla archiwizacji), zupełnie inaczej przygotowuje się światło. Zakres kontrastów widzianych okiem ludzkim jest ok. 10-krotnie wyższy, niż może zarejestrować obiektyw kamery. Dlatego często to, co na żywo wyglądało wspaniale, na taśmie nie jest już tak atrakcyjne. Bez odpowiedniego doboru rodzaju i natężenia światła, jaskrawe smugi zarejestrują się jako wypalone plamy, a cienie i półmroki okażą się czarne. Oczywiście, jeśli zapis będzie prowadzony przez profesjonalną ekipę telewizyjną, realizator materiałów wideo sam wymusi użycie odpowiedniego oświetlenia.

Dopracowany scenariusz

Aby dobrze zaprojektować światło, realizator musi znać scenariusz imprezy. Kto będzie przemawiał? Czy prezenter będzie prowadził prezentację wyświetlaną na ekranie, do którego będzie musiał się odwracać? A może będzie czytał tekst z kartki lub laptopa? Jeśli prezenter będzie stał przy mikrofonie przodem do słuchaczy, wystarczy oświetlenie frontowe. Jeśli jednak będzie się odwracał, konieczne już będzie światło kontrowe, a kamery muszą mieć możliwość śledzenia jego ruchów. Nie bez znaczenia jest także to, jaki zespół zagra podczas imprezy – realizator powinien poznać muzykę przed eventem, aby dobrze dopasować światło do charakteru i dynamiki występu. Warto także określić punkty kulminacyjne eventu, tak żeby odpowiednia praca światłami dodawała dramaturgii wydarzeniom toczącym się na scenie. Wniosek: im lepiej dopracowany scenariusz eventu przed przystąpieniem do doboru technologii, tym lepszy efekt końcowy.

Miejsca bardziej i mniej przyjazne

Bardzo istotne z punktu widzenia ekip oświetleniowych jest samo miejsce, gdzie ma się odbyć event. Są oczywiście mniej i bardziej wdzięczne obiekty. Pomieszczenie nie powinno być zbyt niskie (poniżej 3m), bo trudno wtedy o porządną konstrukcję, a sprzęt trzeba umieścić na statywach stojących na ziemi. Montaż sprzętu potrwa krócej, jeśli obiekt jest przystosowany do organizacji imprez, czyli posiada windę, rampę, scenę, sztankiety, wyciągarki, wsporniki, uchwyty do podwieszeń. Jeśli takich uchwytów nie ma, konieczne będzie zatrudnienie alpinistów, którzy podwieszą liny. Miejsce musi być także przygotowane pod kątem prądu. Gniazdka zazwyczaj nie wystarczą – korzysta się z trójfazowego prądu o natężeniu od 32 amperów wzwyż. Czasem potrzebne więc będą generatory, które nie tylko są ciężkie (nawet 1,5 t), ale przede wszystkim duże, głośne, mało estetyczne i paliwożerne.

Wizja lokalna

Przed realizacją oświetlenia konieczna jest wizja lokalna. – Zazwyczaj spotykamy się z klientem, scenografem i innymi ekipami technicznymi w miejscu imprezy, i każdy opowiada innym o tym, co ze swojej strony będzie wykonywał – mówi Zbigniew Klonowski. Na podstawie określonych przez scenografa elementów wystroju, osoba realizująca światło sprawdzi, czy nie będą one rzucały cienia, czy nie będą zasłaniały projekcji. Ważny jest także materiał, z jakiego wykonane będą dekoracje. Dla oświetleniowca ważne jest np., czy materiał będzie odbijał czy pochłaniał światło, jak światło odłoży się na danym materiale, jaka będzie jego kolorystyka w innym świetle niż dzienne itp. Efekty świetlne uzyskiwane są głównie dzięki podwieszeniu sprzętu – trzeba więc sprawdzić, czy pod danym dachem czy stropem da się zawiesić urządzenia ważące czasem kilka ton. Podczas spotkania każda ekipa określa również, ile czasu potrzebuje na montaż swojego sprzętu. Następnie ustala się szczegółowy harmonogram wstępu poszczególnych ekip na teren imprezy.

fot. tribalexistance.com

Specjaliści podkreślają, że dla powodzenia eventu bardzo ważne jest przeprowadzenie próby. Czasem organizator chcąc zaoszczędzić czas i pieniądze rezygnuje z próby. – To niedobrze, bo sprzęt po montażu trzeba włączyć, przećwiczyć, sprawdzić – mówi Zbigniew Klonowski. – Jeśli zadziała na próbie, to trzeba wielkiego pecha, żeby coś zepsuło się podczas eventu – dodaje. Oczywiście, urządzenia są tylko urządzeniami i nie są doskonałe, dlatego firmy oświetleniowe na różne sposoby zabezpieczają się przed ewentualną wpadką.

- Grunt to backupy, czyli zapasowe urządzenia stojące na zapleczu i mogące zastąpić te, które się zepsują podczas imprezy – mówi Tomasz Białkowski. Problemów pomogą uniknąć także dwa inne elementy: odpowiedni ludzie i dobry sprzęt. Jeśli ekipa jest dobrze przeszkolona, dokładnie zna sprzęt z którym pracuje i przestrzega zasad bezpieczeństwa, nie powinno się zdarzyć nic złego. Szczególnie jeśli dysponuje się dobrej jakości sprzętem, co od czasu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej jest znacznie łatwiejsze niż kiedyś. Sprowadzenie najnowszego sprzętu do przetestowania to obecnie kwestia kilku dni, a nawet dnia.

Zapytaj oświetleniowca

Ewentualnym problemom realizacyjnym może zapobiec również włączenie ekip technicznych do procesu planowania eventu już od samego początku. Specjaliści od oświetlenia będą w stanie określić, co można zrealizować w danym miejscu a co jest niemożliwe. Znają większość obiektów, w których można zorganizować imprezę. Wiedzą więc, czy w danym miejscu konieczne jest budowanie konstrukcji, czy i gdzie są odpowiednie gniazdka, czy hala jest przygotowana do szybkiego montażu, etc. Pamiętają, że kiedyś rozwiązano dany problem np. dostawiając w określonym miejscu dodatkowy namiot czy budując podest. Wiedzą, że w danej hali konieczne będzie dodatkowe okablowanie. Uczestnictwo ekip technicznych już w procesie planowania, a nie dopiero w produkcji zatwierdzonej przez zarząd imprezy, z pewnością pomoże zapobiec problemom które zwykle pojawiają się w trakcie realizacji. A to oznacza oszczędność i czasu, i pracy, i pieniędzy.